کلیات تعاملات مدیریت کارآمد فرهنگ در جوامع

از : علامه موسی الرضا طایفی اردبیلی و استاد دانشمند شهربانو سمامی

مدیریت فرهنگ جوامع در تمام جزییات زندگی فردی و اجتماعی انسان با نقش معمارانه یا هدایتگرانه که بر ساحت فرهنگ و به تبع آن ساخت اجتماع دارند، اثرات ملحوظی دارند. عملیات برآمده از مدیریت فرهنگ جوامع با تبلور در ظرف نهادهای مختلف اجتماعی و سازمان های در خدمت ساختار مختلف موجود در ساخت کلی اجتماع با تأثر متقابل بر فرآیند اجتماعی شدن و آموزش مهارت های اجتماعی گوناگون در تمام زوایای زندگی انسان فارغ از اینکه او اندیشه ی فردگرایانه یا اجتماع دوستانه دارد، پدیدار می شود و البته افراد با ذهن اکتشافی خود داده های آموزه ای و تعاملاتی را فهم، پالایش، دوباره فهمی و معنا می سازند ولی در هر صورت این تأثیر را در حدّت و شدّت های متفاوت به خود می گیرند.

تعاملات مدیریت فرهنگ در عرصه ها، حیطه ها و حوزه های مربوط به فرد، اجتماع و زندگی اجتماعیِ انسان اجتماعی اثرگذاری مستقیم و بلافصل دارد. دقت عالمانه و متخصصانه در تعاملات و اثرگذاری های مدیریت فرهنگ در اجتماع از جانب او قید کارآمدی را به او پیوند می زند و این قید، اثرات مثبت را با دقت در اهداف کلی جامعه و منافع عمومی برای جامعه و افرادش به ارمغان می آورد. بدیهی است که نوع دقت مدیریت فرهنگ به عنوان مدیریت مشارکتی عظیم که در سطوح مختلف جامعه پراکنده است، اگر با ویژگی های علمی- آکادمیک در حوزه ی مختلف اجتماعی همزاد با کاهش غلبه ی خرده دانش بر نگرش ها و فهم ها همراه باشد، می تواند انواع اتخاذ سیاست ها، استراتژی ها و برنامه ریزی های معیّن را به دست دهد.

هماهنگی بین افراد مؤثر در مدیریت فرهنگ با فهم متعارف موجودِ هم اندیشانه از منافع عمومی و اهداف کلی جامعه از آموزه ها، تعاریف تعاملات و نوع تعاملات موجود در جامعه پدیدار می شود و این هماهنگی ها در حدّت و شدّت های متفاوت انواع عملیات را با دقت در قید کارآمدی مدیریت فرهنگ را ممکن و میسّر می سازد.

لازم به ذکر است که فرض مفرو ض از منافع عمومی و اهداف کلی جامعه در طی مسیر جامعه ها به سوی تکامل تعیین شده است که با انواع یافته های مادِّی و غیرمادّی در اختیار یا با اجبار به پویاسازی و دگرگونی ها مورد نیاز یا ملزم می رسد.

تمام موضوعات، مفاهیم، افراد، سازمان ها و نهادها در ظرف جامعه با مدیریت فرهنگ با دقت یا عدم دقت در قید کارآمدی آن، تعاملی متقابل دارند ولی به هر اندازه مدیریت غالب فرهنگ هر جامعه به قید کارآمدی که برآمده از انواع شناخت های مکتسبه از محیط های آکادمیک پردازنده به علوم اجتماعی و شاخه های مختلف آن است، نزدیک تر باشد، تعامل به نفع جامعه در اثر توان افزون مدیریت فرهنگ در خدمتِ فرهنگ و اجتماع خواهد بود و یا بالعکس.

مقولات مطرح در حوزه ی علم جدید مدیریت کارآمد فرهنگ که به دو حیطه ی هدایتگرانه و معمارانه می پردازد، بدون دقت در سه رشته ی علمی نوین مطرح از جانب ما ناکارآ خواهد بود. سه رشته علمی آموزه کاوی، فهم شناسی و تعامل پژوهی که زاییده ی ادامه ی حیات علوم معتبر و مفید جامعه شناسی، ارتباطات اجتماعی، روانشناسی اجتماعی و آینده پژوهی و نیز سایر رشته های علوم اجتماعی است، پژوهندگان و افراد و ارگان های درگیر با مدیریت مؤٍثر و کارآمد فرهنگ را با شناخت های معیّن مؤثر از انواع آموزه ها و فهم ها، تعاملات و تأثرات متقابل آن با افراد و جامعه یارگر خواهد بود و مدیریت کارآمد فرهنگ با اتکای علمی- عملیاتی به این علوم می توانند به انواع اتخاذ سیاست ها، استراتژی ها، برنامه ها و روش های مورد نیاز در این حوزه دست یابند.

ارگان ها، فضاها، محیط ها و علوم و تکنولوژی مرتبط با مدیریت فرهنگ در تعاملی متقابل با مدیریت فرهنگ و فرهنگ قرار دارند و البته تصریح این موضوع نیز مهم است که این ارگان ها، فضاها، محیط ها و علوم و تکنولوژی خود یا بخشی از مدیریت فرهنگند یا در خدمت مستقیم مدیریت فرهنگ می باشند.

انواع اتکاهای مورد نیاز در جامعه برای دستیابی به مدیریت کارآمد فرهنگ بین انواع افراد، مدیریت ها، سازمان ها نیز در تعامل متقابل با فرهنگ و مدیر فرهنگ قرار دارند و جامعه به هر اندازه در این اتکاها فهمی شبیه به هم در حوزه های مختلف داشته باشد می تواند در سایه ی به دست آوری مدیریت کارآمد فرهنگ توفیقات بیشتری را برای نیل به اهداف کلی خود و منافع عمومی متصوّر به دست آورد.